Odpowiedź ministra skarbu państwa

na interpelację nr 14440

w sprawie sytuacji kadrowej w państwowych spółkach

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani Anny Sobeckiej, posła na Sejm RP, z dnia 29 stycznia 2010 r. (SPS-023-14440/10), w sprawie sytuacji kadrowej w spółkach Skarbu Państwa w związku z raportem Najwyższej Izby Kontroli o wynikach kontroli sprawowania nadzoru właścicielskiego w spółkach z większościowym udziałem Skarbu Państwa, uprzejmie informuję, że ministerstwo każdorazowo analizuje oceny i uwagi Najwyższej Izby Kontroli w celu wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości w pracy urzędu.

   Odnosząc się do zarzutu zbyt częstych zmian kadrowych spółek z udziałem Skarbu Państwa, pragnę poinformować, że w okresie objętym kontrolą Najwyższej Izby Kontroli, od dnia powołania mojej osoby na stanowisko ministra skarbu państwa, tj. od 16 listopada 2007 r., rady nadzorcze przeprowadziły w spółkach wymienionych przez panią poseł w interpelacji w sumie sześć postępowań kwalifikacyjnych, w wyniku których dokonały zmian w składach zarządów. W miejsce odwołanych członków zarządu zostali powołani:

   – Nafta Polska SA: w dniu 10.01.2008 r. – prezes i dwóch członków zarządu,

   – Zakłady Tworzyw Sztucznych ˝Gamrat˝ SA z siedzibą w Jaśle: w dniu 8.12.2007 r. – prezes (mandat poprzedniego wygasł wskutek zgonu), w dniu 10.09.2008 r. – jeden członek zarządu,

   – Zakłady Azotowe Puławy SA: w dniu 1.04.2008 r. – prezes, w dniu 1.08.2008 r. – dwóch członków zarządu,

   – Totalizator Sportowy SA: w dniu 17.03.2008 r. – prezes i jeden członek zarządu.

   W związku z powyższym należy stwierdzić, że najwięcej zmian w organach zarządów spółek opisanych w raporcie Najwyższej Izby Kontroli dokonano przed 2008 r.

   Ministerstwo Skarbu Państwa stoi na stanowisku, że zbyt częste zmiany w organach spółek, zwłaszcza w czasie trwania kadencji, mogą mieć negatywny wpływ na sytuację ekonomiczno-finansową spółek.

   Mając ten fakt na uwadze, obecnie postępowania kwalifikacyjne na członków zarządu prowadzone są, zasadniczo, w związku z upływem kadencji lub innymi przyczynami leżącymi po stronie członków zarządu, w tym w związku z negatywną oceną działalności tych osób w zarządzie i złymi wynikami osiąganymi przez spółkę.

   Odnosząc się do uwagi Najwyższej Izby Kontroli, że powoływane osoby nie zawsze dysponowały odpowiednim przygotowaniem, pragnę zauważyć, że opisana w raporcie sytuacja dotyczyła członka zarządu spółki Totalizator Sportowy SA powołanego w 2006 r.

   W celu ustabilizowania sytuacji kadrowej w spółkach w Ministerstwie Skarbu Państwa szczególny nacisk kładziony jest na przestrzeganie przepisów regulujących zasady i tryb ustalania składów organów spółek, tj. Kodeksu spółek handlowych i ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1397, ze zm.) oraz rozporządzeń i aktów wewnętrznych.

   Zgodnie z przepisami art. 368 § 4 oraz 201 § 4 Kodeksu spółek handlowych członków zarządu w spółce akcyjnej powołuje i odwołuje rada nadzorcza (członek zarządu może być odwołany lub zawieszony w czynnościach również przez walne zgromadzenie), zaś w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością zgromadzenie wspólników, chyba że statut/umowa spółki stanowi inaczej.

   Jednocześnie, zgodnie z przepisami ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, w spółkach powstałych w wyniku komercjalizacji, w których ponad połowa akcji/udziałów należy do Skarbu Państwa, członków zarządu powołuje rada nadzorcza.

   Kwalifikacja i rekrutacja prezesa i członków zarządu w jednoosobowych spółkach Skarbu Państwa oraz spółkach z większościowym udziałem Skarbu Państwa odbywa się w trybie postępowania kwalifikacyjnego, które organizuje i przeprowadza rada nadzorcza spółki. Postępowanie kwalifikacyjne jest preferowane także przy powoływaniu zarządów w spółkach z większościowym udziałem Skarbu Państwa powstałych w innym trybie niż komercjalizacja.

   Celem postępowania kwalifikacyjnego jest dobór kompetentnych osób w sposób zgodny z kryteriami merytorycznymi zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 marca 2003 r. w sprawie przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego na stanowisko członka zarządu w niektórych spółkach handlowych (Dz. U. Nr 55, poz. 476). Rady nadzorcze ustalają kandydatom szczegółowe wymagania, adekwatnie do charakteru stanowiska, specyfiki branży/spółki oraz zakresu odpowiedzialności wynikającej z pełnionej funkcji w zarządzie.

   Przy wyborze kandydatów na członków zarządu rada nadzorcza bierze pod uwagę wykształcenie, kwalifikacje i doświadczenie zawodowe, z uwzględnieniem dotychczasowych efektów pracy. W przypadku kandydatów aktualnie sprawujących funkcje członka zarządu rada nadzorcza dokonuje oceny działalności kandydata za cały okres zajmowania przez niego stanowiska.

   Tryb wyłaniania i powoływania członków rad nadzorczych odbywa się na podstawie obowiązujących w Ministerstwie Skarbu Państwa przepisów i zarządzeń wewnętrznych. Wraz z wejściem w życie zarządzenia nr 45 ministra skarbu państwa z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie zasad i trybu doboru kandydatów do składu rad nadzorczych spółek handlowych z udziałem Skarbu Państwa oraz rad nadzorczych innych podmiotów prawnych nadzorowanych przez ministra skarbu państwa, wprowadzającego konkursowy tryb wyboru członków rad nadzorczych oraz obowiązek publikacji wyników konkursów na stronach internetowych MSP, procedury dotyczące wyboru członków rad nadzorczych stały się przejrzyste.

   Wymagania stawiane kandydatom do rad nadzorczych dotyczą w szczególności posiadania określonego stażu pracy na stanowiskach związanych z działalnością gospodarczą, finansową obsługą prawną, zarządzaniem lub nadzorem właścicielskim. Przy ustalaniu składu rady nadzorczej dąży się do zabezpieczenia właściwej struktury kompetencyjnej tego organu poprzez udział w niej prawnika, ekonomisty i specjalisty branżowego.

   Ministerstwo Skarbu Państwa prowadzi w Zintegrowanym Systemie Informatycznym ewidencję składów zarządów i rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa, a w 2008 r. wdrożyło odrębną bazę postępowań kwalifikacyjnych prowadzonych przez ministerstwo w celu wyłonienia kandydatów do rad nadzorczych oraz przez rady nadzorcze w celu powołania członków zarządów.

   W 2009 r. wszczęto 79 postępowań kwalifikacyjnych do rad nadzorczych w 73 spółkach z udziałem Skarbu Państwa. W porównaniu z 2008 r. (387 postępowań) odnotowano prawie pięciokrotny spadek. W związku z upływem kadencji wszczęto 41 postępowań, co stanowi 54%. Pozostałe postępowania wynikały z pozakadencyjnej wymiany członków rad nadzorczych.

   W przypadku postępowań kwalifikacyjnych do zarządów spółek z udziałem Skarbu Państwa w 2009 r. wszczęto 203 postępowania, w tym w związku z upływem kadencji – 97 (48%), indywidualną rezygnacją – 23 (11%), upływem kadencji – 46 (23%), rozszerzeniem lub uzupełnieniem składu – 20 (10%) i innych przyczyn – 17 (8%). W porównaniu z 2008 r. liczba postępowań i liczba spółek, w których przeprowadzano zmiany w składach osobowych, zmniejszyła się o ca 20%.

   Powyższe dane za 2009 r. świadczą o stabilizowaniu się sytuacji kadrowej spółek.

   Na koniec pragnę zauważyć, że Ministerstwo Skarbu Państwa realizuje plan prywatyzacji na lata 2008-2011 obejmujący 802 spółki. Zakończenie procesu przekształceń własnościowych zgodnie z tym planem znacząco ograniczy skalę zaangażowania Skarbu Państwa w kapitałowych spółkach prawa handlowego i tym samym wpływ na dokonywaną obsadę organów spółek.

   Z poważaniem

   Minister

   Aleksander Grad

   Warszawa, dnia 3 marca 2010 r.

Reklamy