Wojna domowa w Hiszpanii (1936-1939)

                  Wojna domowa w Hiszpanii (1936-1939)

Greatest_Battles

W 1936 roku Hiszpania była podzielona na dwa obozy polityczne: nacjonalistów i ludowców. Nacjonaliści byli partią konserwatywną głoszącą nacjonalistyczne i faszystowskie idee. Front Ludowy był partią republikańską głoszącą idee socjalistyczne, komunistyczne i anarchistyczne. Opozycja tych dwóch partii doprowadziła do konfliktu, który był przyczyną rozlewu krwi tysięcy Hiszpan i stał się zwiastunem II wojny światowej.

Konflikt rozpoczął się w 1936 roku, kiedy wybory wygrał Front Ludowy („Frente Popular” po hiszpańsku). Nacjonaliści wierzyli, że ludowcy będą próbowali przeprowadzić rewolucję komunistyczną. Front Ludowy z kolei bał się zamachu stanu ze strony nacjonalistów. Z racji dołączenia do Frontu Ludowego anarchistów obawy wzrosły dwukrotnie. Anarchiści, którzy z reguły unikali takich powiązań zdecydowali się na dołączenie do Frontu gdyż ten obiecał im uwolnienie więźniów politycznych.

 

 Map of SpainFront Ludowy przejął władzę w nowym rządzie, ale jego działania były niepewne. Z powodu nieporozumień między różnymi ideologiami: republikanizmem, socjalizmem, komunizmem i anarchizmem, obiecane reformy przychodziły bardzo powoli. Nagle ludzie sami zaczęli wprowadzać reformy w życie: kolektywizacja ziemi i przemysłu często łączyła się z przemocą. Przywódcy wspólnot i przemysłowcy, którzy nie mieli zaufania do Frontu Ludowego byli przerażeni. Partie zaczęły stosować terror w stosunku do swoich przeciwników politycznych. Kraj pogrążył się w chaosie.

13 lipca 1936 roku José Calvo Sotelo przywódca prawicowej opozycji parlamentarnej został zamordowany przez grupę republikańskich milicjantów. Zamach stanu miał miejsce 17 lipca 1936 roku, kiedy generał Franco wraz z hiszpańską armią przejął kontrolę w Maroku. Rząd próbował pojednania na drodze kompromisu. Nie chcieli go jednak ani nacjonaliści ani ludowcy.

 

Niektóre regiony szybko wpadły w ręce nacjonalistów dowodzonych przez generała Franco: Nawarra, Kastylia, Galicja, część Andaluzji i Aragonii. Madryt, Walencja i Barcelona mogły pozostać w posiadaniu republikanów. Po tygodniu Hiszpania została podzielona na dwa równe obszary: jeden w rękach nacjonalistów, a drugi republikanów, którzy zatrzymali najbogatsze i najbardziej robotnicze regiony.

Wojna domowa w Hiszpanii była pierwszym owocem II Wojny Światowej. Nacjonalistów wspierały silne państwa: Niemcy i Włochy, które zapewniały im dostawy broni. Republikanie mogli z kolei liczyć na pomoc komunistycznego ZSRR. Pomoc ze strony niemieckiej i włoskiej pozwoliła generałowi Franco na pokonanie Gibraltaru 5 sierpnia i dołączenie do reszty armii. Zmierzali w kierunku północy. Republikanie odpierali atak przez tworzenie kolumn, których używali do przejmowania terytoriów nacjonalistów. Najsłynniejsza z nich była „Kolumna Durruti”, ochotnicza kolumna anarchistycznych milicji dowodzona przez generała Durruti.(Odcinek 1: Bitwa o Badajoz).

Greatest_BattlesFranco przybył do bram Madrytu ale postanowił zmienić kierunek wojsk i udać się na południe, z odsieczą obrońcom Alkazaru (Odcinek 2: Bitwa w Toledo). Do chwili jego powrotu do Madrytu w listopadzie 1936 roku republikanie mieli czas na zorganizowanie obrony (Odcinek 3: Bitwa o Madryt I and Odcinek 4: Bitwa o Madryt II). Walka była trudna, a miasto dobrze chronione. W marcu 1937 roku generał Franco musiał przyznać, że poniósł klęskę.

Nie mogąc znieść porażki postanowił przejąć republikański Kraj Basków i Asturię. Walka trwała w mieście Santander, które poddało się 26 sierpnia. Asturia skapitulowała 17 października czyniąc nacjonalistów panami całego wybrzeża atlantyckiego (Odcinki 5-9). 

Wśród ofensyw republikańskich dwie były znakomite. Pierwsza w mieście Teruel, gdzie prowadzoną jedną z najgwałtowniejszych walk wojny domowej. Na początku 1937 roku republikanie przejęli miasto od nacjonalistów, jednak po niecałym miesiącu stracili nad nim kontrolę (Odcinek 10: Bitwa o Teruel). Kolejna walka jaką warto przypomnieć miała miejsce nad rzeką Ebro. Rozpoczęła się 25 lipca 1938 roku i również zakończyła klęską (Odcinki 11-12: Bitwa nad Ebro).

Z tego powodu nacjonaliści w lutym 1939 roku z łatwością przejęli Katalonię (Odcinek 13: Bitwa o Katalonię). Niedługo potem także Madryt znalazł się w ich rękach (Odcinek 14: Upadek Madrytu). 1 kwietnia 1939 roku Franco ogłosił zakończenie wojny domowej.

– See more at: http://www.eurochannel.com/pol/Wojna-domowa-w-Hiszpanii-1936-1939.html#sthash.lyOspTTZ.dpuf

Reklamy